ZAPADNI BALKAN - SRBIJA

Priroda u službi poljoprivrede

Srbija zauzuma severoistočni deo Zapadnog Balkana. Tereni Srbije kreću se od bogatih plodnih ravnica u regionu severne Vojvodine do krečnjaka i rečnih basena na istoku, i planina i brda na jugozapadu. Na severu dominira Dunav, dok sliv Morave pokriva većinu planinskih južnih regija. Brdoviti tereni pokrivaju 38,5% Srbije, od kojih je jedna trećina iznad 1000 m. Grubo se može reći da u Srbiji vlada kontinentalna klima na severu, umerenokontinentalna na jugu, i planinska klima na visokim planinama. Na osnovu svoje topografije, klime, kvaliteta zemljišta, poljoprivrednih proizvodnih sistema i društveno-ekonomskog razvoja, Srbija se može podeliti na tri široke zone, a to su Vojvodina, centralna i južna Srbija.

Poljoprivreda u Srbiji

Srbija je zemlja velikih razlika, kako u pogledu kvaliteta zemljišta, tako i u pogledu sistema poljoprivredne proizvodnje, i društveno-ekonomskog nivoa razvoja. Ovo je naročito vidljivo u poređenju između razvijenih ruralnih područja Vojvodine i marginalizovanih planinskih ruralnih područja centralne i južne Srbije. Poljoprivredno zemljište pokriva oko 66% ukupne površine obradivog zemljišta. Bašte zauzimaju 3,3 miliona ha, voćnjaci 242 000 ha; i vinogradi 58 000 ha. Trajni travnjaci pokrivaju 28% poljoprivrednog zemljišta. Veličina farmi u Srbiji je uglavnom manja od prosečne veličine farmi u evropskim zemljama. Preko 75% privatnih farmi ima površinu manju od 5 ha, a manje od 5% ima više od 10 ha. Zbog svoje male veličine, većina ovih farmi proizvode dovoljno samo za potrošnju sopstvenog domaćinstva ili poljoprivrednici prodaju samo mali deo svojih proizvoda.


Poljoprivreda i priroda Srbije su usko povezane sa prirodnim resursima, tradicionalnim poljoprivrednim pejzažima i biodiverzitetom ruralnih područja. Sistemi poljoprivredne proizvodnje postali su široko regionalno diferencirani:


      1) Oblast gajenja povrća i stočarstva koja uključuje ravnice i ravne površine u rečnim dolinama;
      2) Mešovita poljoprivredna oblast: stočarstvo i voćarski i/ili vinogradarskii region koji se proteže preko brdovitog zemljišta;
      3) Region za uzgoj stoke koji obuhvata planinska područja gde su dominantni resursi prirodni i polu-prirodni travnjaci.

Poljoprivredna proizvodnja visoke prirodne vrednosti u Srbiji

Agencija za zaštitu životne sredine Republike Srbije identifikovala je potencijalna poljoprivredna područja visoke prirodne vrednosti u Srbiji 2010. godine. Istraživanje se bazira na EEA pristupu (Evropska agencija za životnu sredinu), koristeći dostupne nacionalne skupove podataka. Rezultati pokazuju da potencijalno poljoprivredno zemljište visoke prirodne vrednosti pokriva 1.187 miliona ha (oko 20% poljoprivredne površine). Veći deo toga su travnate površine koje pokrivaju oko 1 milion ha. Procene stručnjaka su da je ukupna površina poljoprivrednog zemljišta visoke prirodne vrednosti u Srbiji verovatno veća, pošto pristup procene nije u potpunosti obuhvatio mozaičko poljoprivredno zemljište ili poljoprivredna zemljišta na kojima žive retke vrste.


U Srbiji, poljoprivrednim sistemima u plodnim ravničarskim predelima na severu (Vojvodina) i centralnim delovima zemlje dominira intenzivna proizvodnja žitarica i industrijskog bilja, kao i farme muznih krava u intenzivnom uzgoju. U manje plodnim, i uglavnom planinskim, regionima južne Srbije, poljoprivredni sistemi su raznovrsniji (povrtarstvo, vinogradarstvo i proizvodnja krmnog bilja kao podrška stočarstvu). Proizvodne metode su uglavnom niskog intenziteta, radno intenzivne i izuzetno fokusirane na polu-prirodnu proizvodnju. Farme često imaju i šumsku parcelu, retko veću od jednog hektara, prvenstveno radi obezbeđivanja ogreva. Ekstenzivna ispaša u planinskim šumskim predelima je omogućila razvoj značajne vegetacione raznovrsnosti na visinskim pašnjacima. Neke od travnatih površina se koriste u kombinaciji sa ekstenzivnom ispašom i kasnim košenjem (Njegovan, 2006).

kliknite na zemlju za detaljnije informacije o trenutnom stanju i potencijalu za razvoj poljoprivredne proizvodnje visoke prirodne vrednosti

* Ovaj naziv je bez prejudiciranja statusa i u skladu je sa Rezolucijom Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija 1244 i mišljenjem Međunarodnog suda pravde o deklaraciji o nezavisnosti Kosova.

SRBIJA Kosovo * Crna Gora Albanija Makedonija
Top